Meneer Kramer-Wolf, het onderwerp functionele veiligheid wint aan belang in de machine- en installatiebouw. Welke rol speelt de validatie van veiligheidssoftware voor gebruikers?
We hebben vastgesteld dat veel gebruikers zich niet bewust zijn van de noodzaak van validatie. De meesten gaan ervan uit dat veiligheidshardware alleen al voldoende is. Ook is de rolverdeling niet altijd volledig duidelijk: als het om validatie gaat, is dit altijd de taak van iemand anders. Helaas bieden normen hierbij ook weinig praktische ondersteuning. Ze eisen wel dat alles wordt gedocumenteerd en gecontroleerd, maar het “Hoe?” blijft onbeantwoord. Vaak is het simpelweg zo dat de juiste tools voor validatie ontbreken. Methoden zoals simulaties of I/O-matrices kunnen helpen om softwareproblemen aanzienlijk te verminderen. In principe is het grootste risico dat fouten in alle projectfasen kunnen optreden – van de specificaties tot de eindtest. Software kan verraderlijk zijn omdat fouten en de gevolgen ervan lange tijd onopgemerkt kunnen blijven. Een bekend voorbeeld is een softwarefout uit het jaar 2000, die in de jaren 60 en 70 werd geïntegreerd en die wereldwijd ongeveer 600 miljard Amerikaanse dollar heeft gekost om te verhelpen. Deze bedragen tonen aan hoe belangrijk dit onderwerp is.
U heeft zojuist het onderwerp normen aangesneden – hoe zal de situatie hierin de toekomst zijn?
Het is duidelijk dat internationale normen zoals EN ISO 13849 en EN 62061 ontwikkelaars dwingen om verantwoord om te gaan met functionele veiligheid. EN ISO 13849-1 bevat bijvoorbeeld veiligheidseisen voor het ontwerp en de integratie van veiligheidsgerelateerde onderdelen van besturingssystemen, met inbegrip van de ontwikkeling van software. Wij zijn echter van mening dat deze norm eerder zal leiden tot stilstand of zelfs een stap terug in de softwarevalidatie. Er wordt veel geëist, maar er wordt weinig hulp geboden. EN 62061 zal daarentegen zeker nieuwe benaderingen brengen voor een werkbare validatie, maar we verwachten dat pas over minstens twee jaar. Eén ding dat echter zeker duidelijker en strenger zal worden geëist, is de onafhankelijkheid van de tester, zowel bij nieuwe constructies als bij ombouw van machines en installaties.
Hoe kunnen softwareontwikkelaars en veiligheidsmanagers die betrokken zijn bij de machinebouw worden ondersteund tijdens de validatie?
Het antwoord hierop is heel duidelijk: met de juiste tools. Als programma's bijvoorbeeld simulatiefuncties hebben, kan er veel meer op de pc worden gesimuleerd in plaats van ter plaatse te worden getest. Dit bespaart tijd en kosten, omdat er minder tests nodig zijn en de documentatie van de tests wordt vereenvoudigd. Bovendien kan de testplanning worden geoptimaliseerd met een I/O-matrix, aangezien alleen bestaande afhankelijkheden getest hoeven te worden. Hierbij zijn de symbolen en beschrijvingen voor I/O's in plaats van adressen bijzonder nuttig en vooral gebruiksvriendelijk. En tijdens de programmeerfase kan de gebruiker worden ondersteund door geschikte softwaremodules voor alle belangrijke machinefuncties. Vooraf gedefinieerde functieblokken voor specifieke toepassingen, zoals persen of verbrandingstoepassingen, vereenvoudigen de bediening enorm. Hetzelfde geldt voor een overzichtelijk, grafisch ontwerp, wat de bruikbaarheid enorm vergroot. Op al deze gebieden geven wij het goede voorbeeld met onze programmeersoftware samos® PLAN 6. Deze licentievrije tool ondersteunt PLC-programmeurs, elektrotechnisch ontwerpers en ontwikkelaars niet alleen bij het ontwerp, maar ook bij de eenvoudige validatie, verificatie en documentatie van de betreffende veiligheidstoepassing.
Met de licentievrije en gebruiksvriendelijke programmeersoftware samos® PLAN 6 van Wieland kan bijvoorbeeld een noodstop worden geverifieerd met behulp van een simulator.
De expert op het gebied van functionele veiligheid in machines en installaties: Thomas Kramer-Wolf, Head of Training & Services bij Wieland Electric.
Wieland Electric, opgericht in Bamberg in 1910, is de uitvinder van veilige elektrische verbindingstechniek. Vandaag de dag is het familiebedrijf een van de toonaangevende leveranciers van veiligheids- en automatiseringstechniek en al meer dan 30 jaar wereldwijd marktleider op het gebied van insteekbare elektrische installaties voor gebouwtechniek.
Wieland Electric ondersteunt klanten wereldwijd met ondersteuning ter plaatse als een bekwame servicepartner en oplossingsleverancier. Dit is mogelijk dankzij ongeveer 1.600 medewerkers en dochterondernemingen, evenals verkooporganisaties in meer dan 70 landen. Naast Wieland Electric GmbH behoort STOCKO Contact GmbH & Co. KG sinds 1998 tot Wieland Holding.
De kernindustrieën van het bedrijf zijn machinebouw, windenergie en bouw- en verlichtingstechniek. Het brede portfolio omvat componenten, producten en oplossingen voor elektrische installatie, verbindingstechniek, energiedistributie, veiligheidstechniek en de schakelkast. Daarnaast biedt Wieland Electric een uitgebreid service- en trainingsprogramma. Met branche-overschrijdende ervaring, een grote productdiversiteit en talrijke serviceaanbiedingen heeft het bedrijf zich de afgelopen jaren consequent ontwikkeld van componentenleverancier tot oplossingsleverancier.